'Ode an die Musik'

Mijn eerste zoen, mijn eerste keer alleen naar de film, mijn eerste vakantie zonder mijn ouders: ik weet het allemaal nog wel, maar de gevoelens die erbij horen zijn in de loop der tijd vervlakt. De gevoelens bij mijn eerste muzikale ervaringen voel ik echter nog net zo hevig als toen.
De eerste keer dat ik uit mijn hoofd een liedje speelde op mijn rode speelgoedpianootje, de eerste keer dat het me lukte om tweede stem te zingen, mijn eerste eigen compositie, de eerste keer dat ik de Beatles hoorde: als ik eraan terugdenk voel ik weer precies wat ik toen voelde.
Pure emotie, overweldiging, overgave.
En als ik nu met mijn koor vijfstemmig de eerste woorden zing van de ‘Bohemian Rhapsody’, word ik elke keer weer overrompeld door een gevoel van diepe gelukzaligheid. Wie ben ik dat ik dit mag meemaken?

Muziek raakt me dieper dan andere kunstvormen, dieper zelfs dan mensen. Muziek raakt me recht in de ziel, gaat zonder omwegen dwars door alles heen. Verweer is onmogelijk. Zonder muziek kan ik niet leven.
Hoe kan dat? Waarom krijg ik kippenvel bij de eerste paar tonen van ‘Also sprach Zarathustra’?Waarom moet ik altijd weer huilen bij het requiem van Brahms, en ga ik zweven bij het derde deel van zijn tweede pianoconcert? Hoe komt het dat ik de energie door mijn lijf voel gieren bij ‘From me to you’?
Muziek is niet meer dan een opeenvolging van klanken. Als ik vijf willekeurige pianotoetsen aansla, gebeurt er niets. Het zit ‘m dus in de onwillekeurigheid. Maar dan nog: waarom al die emoties door een paar tonen die bedacht zijn door een gewoon mens?
Misschien is dat het ‘m juist, dat gewone mens. Iemand die voelt wat ik voel, en die de gave heeft om universele menselijke gevoelens te kunnen uitdrukken in de universele taal die muziek heet.
Maar misschien is het ‘m dat ook niet. Ik weet het gewoon niet. En wellicht is het ook beter niet te proberen het te begrijpen. Dan verdwijnt de magie, dan wordt de betovering verbroken.
Muziek is gewoon kippenvel, prop in de keel, en de kortste weg naar mijn traanklieren.
Ik ga zelfs nog verder, net als collega Shakespeare. Wie niet geraakt wordt door muziek, die kan niet deugen:

The man that hath no music in himself,
Nor is not moved with concord of sweet sounds,
Is fit for treasons, stratagems and spoils;
The motions of his spirit are dull as night,
And his affections dark as Erebus.
Let no such man be trusted…

William Shakespeare



Loes Gouweloos