Wolken

“Nee, televisie kijken gaat niet meer. Die beelden verspringen zo snel, daar kan ik niet tegen”.
“Wat doe je dan?”, vraag ik de oude dame, “lees je? Dat heb je altijd veel gedaan.”
“Ja, zeker. Maar nu interesseert het me op de een of andere manier niet meer. Gek hè?”
“Muziek luisteren dan? Weet je nog hoe we hebben genoten van de klassieke concerten waar we heen gingen?”
“Ja, dat was prachtig. Dan liepen de rillingen soms over mijn rug, zo mooi…
Maar nu heb ik die oorsuizingen. Dus ik kan niet meer naar muziek luisteren.”

Ik aarzel even, maar vraag dan toch: “Wat doe je dan wél?”
Er verschijnt een glimlach om haar lippen. Ze trekt zich met moeite een klein stukje omhoog op de kussens. Met een broodmager armpje wijst ze naar buiten.
“Ik kijk naar de wolken. Ik heb mijn bed nu zo laten neerzetten dat ik die goed kan zien. De wolken veranderen de hele dag door. Dat is zo prachtig om naar te kijken. Daar kan ik echt van genieten.
Nou, en verder lig ik gewoon wat voor me uit te kijken en te mijmeren.”
Met haar grote bruine ogen kijkt ze me onderzoekend aan. Benieuwd of ik haar begrijp.
Ik probeer het…

De oude dame is 92 en voor mij is ze een voorbeeld. Een voorbeeld van levenskunst. Van alles uit het leven halen wat erin zit, tot het allerlaatste moment. Van steeds weer zoeken naar dingen die je nog wél kunt in plaats van treuren om wat je niet meer kunt.
Ze kan vrijwel niets meer en heeft 24 uur per dag verpleegkundige hulp nodig. Bij alles. En toch kan ze nog steeds genieten.
Van de wolken. Van de bezoekjes van haar familie en kennissen. En van de bloemen die we meebrengen. Telkens als ik een praatje met haar ga maken, neem ik een bosje mee.
Ze heeft de kracht niet meer om het aan te pakken. Maar als ik de  bloemen onder haar neus houd, ruikt ze eraan met gesloten ogen. Dan verschijnt er een gelukzalige glimlach op haar gezicht.
“Ach, wat heerlijk. Dankjewel hoor. Wil je ze daar op tafel zetten, dan kan ik er de hele dag naar kijken.”

Zo ligt ze de laatste maanden van haar leven in bed. Haar lijf is tenger maar ook taai. En haar geest is nog taaier. Ze verzwakt zienderogen. Maar de blik in haar ogen is nog zoals ie altijd is geweest: zacht, sprankelend, en volledig gericht op degene die ze aankijkt.
Als ik binnenkom, zegt ze: “Loes, vertel me nu eerst eens hoe het gaat met je rug. Ik vind het toch zo erg dat voor je dat je zoveel pijn hebt.”
Altijd belangstellend, ondanks haar eigen, toch veel ellendiger situatie. Ze klaagt nauwelijks. Ook niet nu ze niets meer kan. Ze ligt vredig af te wachten. Ze is kalm.
En ze geniet van de wolken.

Levenskunst dus. Ik weet niet of ik het ooit zo zal kunnen, daar kan ik alleen maar op hopen. Maar in elk geval kijk ik nu al anders naar de wolken dan voorheen. Dankzij de oude dame.
                                                                                      
mei 2013